Κυριακή, 22 Απριλίου 2018

Συν-n-ζεύξη: Γιώτα Παναγιώτου / Εκδόσεις Straw Dogs


Η Γιώτα ξεχώριζε στο σχολείο, τότε έμοιαζε με ηρωίδα εφηβικής σαπουνόπερας. Μπορεί να άλλαξαν πολλά στην εμφάνισή της, όμως το ανήσυχο πνεύμα συνεχίζει να είναι ένοικος στην λεπτή της φιγούρα. Για ένα διάστημα είχαμε χαθεί, κι ας μέναμε στην ίδια περιοχή. Πρόσφατα οι δρόμοι μας διασταυρώθηκαν και ξαναγνωριστήκαμε.

Τελευταία φορά που βρεθήκαμε και συζητήσαμε τόσο πολύ, ήταν στο γρασίδι της Καλλιπόλεως. Αμέτρητα ερωτήματα, από τα οποία κάποια συνεχίζουν να πλανώνται. Στο Πανεπιστήμιο, γενικά, δεν μπορούσε να επαναπαυθεί σε ένα πράγμα, κυνήγησε πολλά πράγματα αλλά ένα συγκεκριμένα το ακολούθησε εκ του σύνεγγυς. Τον χειμώνα του 2012 βρήκα στο τραπεζάκι της Ενδοχώρας ένα τεύχος εκατό δέκα σελίδων και ήξερα ότι το «όνειρο» των εκδόσεων έγινε αλήθεια. Το πρώτο τεύχος του περιοδικού Straw Dogs είχε κυκλοφορήσει τον Σεπτέμβρη και έμελλε να ακολουθήσει μια αξιέπαινη πορεία.
 

Τα επόμενα τρία χρόνια κυκλοφόρησαν ακόμα τέσσερα τεύχη και μετά από μια σύντομη διακοπή, η Γιώτα ευελπιστεί, εντός του 2018 να κυκλοφορήσει και το έκτο τεύχος. Το περιοδικό φιλοξενεί λογοτέχνες, εικαστικούς, φωτογράφους, κόμιξ, καλλιτεχνικά αφιερώματα και μεταφράσεις. Παράλληλα οι εκδόσεις Straw Dogs επέκτειναν τον κύκλο τους με την έκδοση πέντε ποιητικών συλλογών, με το πιο πρόσφατο μάλιστα να είναι εξαντλημένο.

Δεν χρειάζεται να είσαι ειδικός για να γνωρίζεις ότι οι εκδόσεις στην Κύπρο δεν είναι κερδοφόρο επάγγελμα. Ήταν ξεκάθαρο για την ίδια ότι δεν το κάνει για τα λεφτά, αλλά το κάνει γιατί το θέλει. Ο συμβιβασμός δεν αποτελεί επιλογή, οι απαιτήσεις για την ποιότητα –η οποία είναι πολύ πιο σημαντική από την ποσότητα τονίζει- είναι οι μόνες κατευθυντήριες γραμμές στην δουλειά της. Δεν αφήνει τίποτα στην τύχη. «Έχω αυτό το πράγμα με τα βιβλία μου, που μπορεί να μην το έχω τόσο έντονα στην ζωή μου. Μπορεί να φτάνω σε εκνευριστικό σημείο, αλλά έχω τεράστιες απαιτήσεις».

Υπάρχουν πλάνα για το μέλλον; Υπάρχουν γιατί υπάρχει ένας στόχος και μια ανάγκη, όπως λέει η ίδια καθήμενη στην πολυθρόνα δίπλα από το τζάκι και το παράθυρο. Η πολυθρόνα μπορεί να έχει ήδη αλλάξει θέση μέχρι τώρα, γιατί η διαρρύθμιση των επίπλων δεν είναι ποτέ σταθερή στο σπίτι της, σε αντίθεση με τον στόχο που μένει αμετακίνητος: «Να κοινωνήσουν οι καλλιτέχνες και οι συγγραφείς με τους αναγνώστες, τους ανθρώπους».

Δεν βλέπει τον εαυτό της ως μεσάζοντα και διανομέα βιβλίων αλλά ιδεών. Για αυτό και σέβεται όλα τα βιβλία, και ακόμα περισσότερο τις καλές εκδόσεις, και αναμένει από τους συνεργάτες της ότι θα σέβονται τα βιβλία στον ίδιο βαθμό. Έχει επιλέξει μέσα από τα προηγούμενα χρόνια ένα συγκεκριμένο «δίκτυο» βιβλιοπωλείων και καλλιτεχνικών χώρων, σε Ελλάδα και Κύπρο, από όπου μπορεί κανείς να βρει τα βιβλία και τα τεύχη των Straw Dogs. «Χαίρομαι να κρατώ επαφή με αυτούς τους ανθρώπους γιατί ξέρω ότι ενδιαφέρονται πραγματικά για τα βιβλία και τις εκδόσεις».

Κάθε βιβλίο των εκδόσεων λοιπόν είναι προσεγμένο και η Γιώτα μου αναλύει όλες τις λεπτομέρειες που μπορεί να μην είχα προσέξει αν δεν μου τις έλεγε. Ένα μέγεθος για όλα τα βιβλία, ένα μέγεθος για το περιοδικό. Σχεδόν με ιερότητα επιλέχθηκε και το χαρτί, η γραμματοσειρά και με ευλάβεια αποφασίστηκε η στοιχειοθέτηση και η μορφοποίηση. «Δεν λέω ότι οι εκδόσεις οι δικές μας (σ.σ. πληθυντικός ευγενείας, παρά το γεγονός ότι έχει αναλάβει τις εκδόσεις αποκλειστικά μόνη της από πέρσι) είναι τέλειες. Όχι, παρατηρώ τα λάθη σε προηγούμενες εκδόσεις και προσπαθώ να τα διορθώσω στις επόμενες».


Οι εκδόσεις Straw Dogs περιμένουν να τις ανακαλύψετε. Μπορείτε να βρείτε όλες τις πληροφορίες που χρειάζεστε στο ιστολόγιο των εκδόσεων.

Τετάρτη, 28 Μαρτίου 2018

Λειτουργία με ει

Η ώρα είναι 6.
Χτυπά η καμπάνα
Η καρδιά μου γρηγορότερα.
Ο λαιμός μου είναι ξηρός
Μαζεύτηκαν μικρόβια και σκέψεις.
Παίρνω φάρμακα
Μα δεν υπάρχουν φάρμακα για τα απλά τα πράγματα...
Το μυαλό μου, στροφάρει επικίνδυνα
Σαν ένας ανεξέλεγκτος οδηγός
Σε μια άγνωστη στροφή.
Χίλια παρακάλια στο υπερπέραν να μου περάσει γρήγορα,
Προσευχή το λένε οι πιστοί.
Θωμάς ο νεότερος

Κανιβαλίζομαι μέσα μου
Τρώω κομμάτια του εαυτού μου
Τρώγομαι
Όχι από πείνα, από λαιμαργία 
Έντεχνη
Ψιφηδωτή
Εμφυαλομένη
Του μουσείου, του κουτιού
Χρειάζομαι μετάγγιση ενθουσιασμού
Έχω ενθουσιασμό ρέζους αρνητικό
Εις γνώσιν σας.
Στα γενέθλια μου θα ετοιμάσω κόλυβα
Τόσο καλά.

Ξημερώνει και το φως τούτο με αγχώνει
Πώς αλλάζει ο ουρανός χρώμα κάθε λεπτό
Και εμείς είμαστε ακόμα ίδιοι.
Ξημερώνει γιατί το σκοτάδι μας τελείωσε
Σε λίγο πάλι

Και πάλι
Τούτη η καμπάνα.
Σήμαντρο
Ξαναπες μου τις δέκα εντολές
Μετρώ και βρίσκω μια παραπάνω
Ζητώ διευκρινίσεις
Τα βρίσκουμε
Και εσύ το παίζεις Θεός
Μα σου λείπει το φωτοστέφανο.
 
 
 
Άλλα δημοσιευμένα ποιήματα: Δημοκρασία, Ποίημα σε μορφή email (προσωπικό ιστολόγιο), Άτιτλο και Τελείες χωρίς έλεος (στο ιστολόγιο των εκδόσεων Straw Dogs)
 

Παρασκευή, 9 Φεβρουαρίου 2018

Δημοκρασία

Κύριοι, υπάρχει πρόβλημα!
Το σύστημα μας, το σύστημα υπό το οποίο ζείτε, τρέμει.
Κακεντρεχείς άνθρωποι λένε πως καταρρέει.
Άστε τους αυτούς, καλοθελήτρες λογοκρισίες να ακούτε.
Μπορούμε να σώσουμε το σύστημα Κάππα.
Μπορούμε ναι, για το καλό το δικό μας,
για τα λεφτά των...
της πατρίδας μας; Της χώρας μας; Της εθνικής μας οικονομίας;
Εντάξει, εντάξει...
Βάλτε υποθήκη τη ζωή των παιδιών σας κύριε,
θέλετε ή δε θέλετε να ζήσετε εσείς καλά;
Ω! Μα που είναι η αξιοπρέπεια σας;
Σας παρακαλώ, θα δώσετε αφορμή στους ξένους να λένε πως...
Με ειδοποιούν απ' το κοντρόλ...
Κύριοι... Χρεωκοπήσαμεν κύριοι!
Πρέπει να διαφυλάξετε την αξιοπρέπεια σας... και τα λεφτά σας φυσικά!
Τα λεφτά σας βρίσκονται στις τράπεζες, μην ανησυχείτε.
Μα που είναι η αξιοπρέπεια σας;
Σας παρακαλώ μην αγοράζετε ξένα προϊόντα, κι ας είναι πιο φτηνά.
Σας παρακαλώ μην δείξετε πόσο οργισμένοι είστε, όταν ανοίξουμε τις τράπεζες,
σας παρακαλώ μη δώσετε την ευκαιρία στους ξένους να πουν ότι δεν σας αρέσει αυτό,
σας παρακαλώ φιλανθρωπευτείτε, μην επαναστατείτε!
Θα τα καταφέρωμεν κύριοι,
γιατί φοβάστε;
Δεσμευόμαστε, υποσχόμαστε, προγραμματιζόμαστε,
θεωρητικά
αποφεύγουμε και αποποιούμαστε πολιτικά.
Πιεστήκαμε κύριοι αλήθεια,
όχι, ναι! Πιεστήκαμε!
Οι περσινοί πρόεδροι φταίνε.
Αλλά ας μην αρχίσουμε τώρα αυτά.
Θα...
Θα…
Θα…


Το ποίημα γράφτηκε το 2013, μετά τις Προεδρικές εκλογές και το κούρεμα καταθέσεων, και δημοσιεύτηκε το 2017, στις παραμονές των Προεδρικών Εκλογών του 2018, στο λογοτεχνικό περιοδικό Cadences μαζί με άλλα δυο πολιτικά ποιήματα. Αξίζει να σημειωθεί ότι και στις δυο εκλογικές αναμετρήσεις πρωταγωνιστούσαν οι ίδιοι πολιτικοί και "νικητής" (φευ) αναδείχθηκε ο Νίκος Αναστασιάδης.
Άλλα δημοσιευμένα ποιήματα: Ποίημα σε μορφή email (προσωπικό ιστολόγιο), Άτιτλο και Τελείες χωρίς έλεος (στο ιστολόγιο των εκδόσεων Straw Dogs)

Πέμπτη, 28 Δεκεμβρίου 2017

Goblin Market



Όλες οι ιστορίες έχουν ειπωθεί τουλάχιστον μια φορά. Κάθε φορά που επαναλαμβάνονται, αλλάζουν. Πόσες φορές έχετε ακούσει και έχετε δει ένα παραμύθι, μια ιστορία με διαφορετικό τρόπο;

Το ποίημα της Κριστίνα Ροσετι, The Goblin Market, γραμμένο το 1862, είναι ένα πειραματικό και ανορθόδοξο λογοτεχνικό έργο. Μας έδωσε αμέσως την ελευθερία να πειραματιστούμε κι άλλο μαζί του, παρά την εγγενή δυσκολία του είδους, την αφήγηση.

Για μένα υπήρχε κάτι ξεκάθαρο. Ήθελα να ξαναπώ την ιστορία, αλλά με όλους τους συμβολισμούς. Ο στόχος μου είναι να φτάσει στα αυτιά του θεατή μια άλλη έκδοση της πιο γνωστής ιστορίας, αυτή της δημιουργίας του κόσμου. Μια γυναικεία εκδοχή.

Ο πειρασμός καλεί την γυναίκα να ενδώσει. Η γυναίκα ενδίδει, τρώει τα απαγορευμένα φρούτα και δεν μπορεί να ζήσει μια κανονική ζωή. Η αδελφή της, μπαίνει στη θέση της όμως και αντιμετωπίζει τον πειρασμό. Γίνεται έτσι ο Σωτήρας, βρίσκει το αντίδοτο -με την αυτοθυσία της- και σώζει την αδελφή της από τις αμαρτίες. 

Η Ροσέτι ήταν βαθιά θρησκευόμενη, σε αντίθεση με εμένα. Η δική μου Εκκλησία είναι το θέατρο και το έργο αυτό είναι μια από άμβωνος ομιλία για όσα έπρεπε να μιλάνε οι άνθρωποι του Θεού

(βλπ. Χριστουγεννιάτικη εγκύκλιος του Αρχιεπισκόπου).


"Κρατήστε τα χέρια σαν αδέλφια που είστε, σαν ο ένας πέσει ο άλλος να σηκώνει, σαν ο ένας χαθεί ο άλλος να σας βρει."


Ευχαριστώ τις ηθοποιούς μου, Μαριλένα, Πωλίνα, Τερέζα. Ευχαριστώ εκ μέρους μας όσους μας βοήθησαν: Χαρά, Θέλμα, Γιώργο και Ήβη. Όλοι δουλέψαμε αφιλοκερδώς και σκεπτόμενοι το πνεύμα των ημερών αποφασίσαμε πως τα έσοδα απ' την παράσταση θα δοθούν για φιλανθρωπικό σκοπό, συγκεκριμένα για τους πρόσφυγες.