Γράμμα στην Δ.

Τα πράγματα έχουν ως εξής. Είμαι κουρασμένος ψυχολογικά, την σωματική κούραση να την χέσω. Μακάρι τα προβλήματά μας να 'ταν μόνο σωματικά.

Πάμε σε δουλειές που δεν θέλουμε, σχολές που δεν γουστάρουμε, καφεστιατόρια που δεν μας αρέσουνε... Είμαστε κενοί;

Γιατί δεν κάνουμε την ζωή μας ευκολότερη ήθελα να 'ξερα, έτσι θα 'ταν και οι ζωές των άλλων ευκολότερες. Τώρα μόνο παράπονα, τώρα μόνο προβλήματα, και η ζωή συνεχίζεται...

Αναρωτιόμουν αν η ζωή έχει βαθύτερα νοήματα, αλλά αν δεν βρήκαμε το πιο απλό νόημα, τι να τα κάνω τα βαθύτερα, όχι πες μου!

Άλλος κι εσύ. Δεν μιλάς. Μια μύγα στην μάζα και μπορεί να το χαίρεσαι κιόλας. Όχι δεν θέλω να υποφέρεις, κανείς νοήμων άνθρωπος δεν υποφέρει τυχαία και κανείς νοήμων δεν θέλει τους άλλους να υποφέρουν. Είναι τελικά πολλά τα πράγματα που δεν καταλαβαίνουμε και ακόμη περισσότερα αυτά που δεν κάνουμε τον κόπο να καταλάβουμε.

Κοίτα, δεν ζητώ κατανόηση, ζητώ να γίνουμε ξανά άνθρωποι... όχι ανθρωπάκια, άνθρωποι...

Το φεγγάρι έφτασε στη μέση τ' ουρανού κι εμείς ακόμα κοιτάμε το ηλιοβασίλεμα.

Γεια σου αγαπημένε,

ίσως σε μια άλλη πρεμιέρα μιας σκέψης να τα πούμε.

Εγκαρδίως,

Ω.

Θεακρίνος: Το Τρίτο Στεφάνι

Ποιός να μας το λεγε... Το 1963 ένας νεαρός συγγραφέας, μετά τις απανωτές απορρίψεις από εκδοτικούς οίκους, πληρώνει όλα τα έξοδα έκδοσης ενός δικού του έργου. Για τα πρώτα χρόνια κανείς δεν φαίνεται να το συμπάθησε, ούτε κριτικοί, ούτε φιλόλογοι και επομένως ούτε το κοινό. Στα χρόνια της Δικτατορίας όμως αυτό το έργο γνώρισε μεγάλη επιτυχία... το 1972 ένας εκδοτικός οίκος αναλαμβάνει την επανέκδοση του. Από τότε ακούστηκε από το ραδιόφωνο, ειδώθηκε από την τηλεόραση και ανέβηκε στο θέατρο, δις στην Ελλάδα. 

Σε λιγότερο από τριακόσιες σελίδες αυτός ο συγγραφέας καταφέρνει να κάνει τόσες υπερβάσεις όσο κανείς άλλος μέχρι τότε (ή και τώρα). Ο Κώστας Ταχτσής είναι ένας από τους σπουδαιότερους μεταπολεμικούς λογοτέχνες της Ελλάδας. Το Τρίτο Στεφάνι είναι ένα έργο βαθιά συμβολικό αλλά επί της ουσίας απλό! Είναι σημαντικό να διευκρινίσουμε μερικές από τις υπερβάσεις του για να δούμε αν αυτές ακολουθήθηκαν στο ανέβασμα της παράστασης του έργου.

Ο λόγος. Ο Ταχτσής αποποιείται την δήθεν λογοτεχνικότητα της γλώσσας. Δεν αρέσκεται στην καθαρεύουσα, ακόμα και εμείς σήμερα νομίζουμε ότι με το να χρησιμοποιήσουμε έναν περίπλοκο τύπο ενός ρήματος θεωρούμε ότι ομιλούμεν υψηλώς. Αυτό το ελληνικό... μπαρόκ ο Ταχτσής το χρησιμοποιεί μόνο σε ιδιαίτερες περιστάσεις (δικηγόροι, αστυφύλακας κ.ά.). Δεν είναι όμως μόνο οι διάλογοι των ηρώων του στην ομιλουμένη Κοινή αλλά και η αφήγηση. Εδώ είναι το ζουμί της υπόθεσης. Δεν θέλει να “καλλιγραφεί” αλλά ούτε να προχειρολογεί. Η γλώσσα του δεν είναι καθημερινή, δεν είναι απλή απομαγνητοφώνηση.

Το ψυχογράφημα. Έχουν γραφτεί πολλά για αυτό το κομμάτι του μυθιστορήματος. Ο συγγραφέας ήταν βαθιά φιλοσοφημένος και εξηγημένος, ντούρος και τύπος ελεύθερος. Έτσι και οι βασικοί του χαρακτήρες, οι γυναίκες που του χάραξαν την ζωή, η Νίνα και η Εκάβη. Οι υπόλοιποι χαρακτήρες είναι άνθρωποι που υπήρξαν, όχι αυτοβιογραφικά -και αυτό δεν πρέπει να μας αφορά- αλλά θεωρητικά. Οι “τύποι” ανθρώπων στο μυθιστόρημα αυτό υπάρχουν μέχρι σήμερα, υπάρχουν εκεί έξω, τους έχουμε ξαναδεί, είναι οικείοι.

Τολμηρότητα. Συνδυάζοντας τα όσα έχω γράψει πιο πάνω αναδύεται η τολμηρότητα του Ταχτσή. Ο συγγραφέας ουδέποτε ήθελε να ευχαριστήσει τους φιλολόγους και τους κριτικούς της εποχής του, δεν τον ενδιέφεραν αυτά. Βγαίνει εκτός “κανόνα” και δημιουργεί. Είναι ένας Καλλιτέχνης με κεφαλαίο Κ, κάτι που για την εποχή του δεν ήταν δεδομένο. Τι το γλωσσικό ζήτημα, τι τα εθνικά προβλήματα, τι το ένα τι το άλλο... ο Ταχτσής όμως κάνει Λογοτεχνία, κάνει Τέχνη. Περιγράφει την Ελλάδα μεταπολεμικά, την κοινωνία, την ζωή και ταυτόχρονα την εξιδανικεύει! Απίστευτο. Τολμά και δεν το κοροϊδεύει, παρά το καυστικό του χιούμορ.

Όλα αυτά λήφθηκαν υπόψη κατά τη δημιουργία της παράστασης. Ως προς την δραματοποίηση ακολουθήθηκε πιστά το κείμενο, ο καθημερινός λόγος παρέμεινε ζωντανός. Φυσικά το δεύτερο μέρος ήταν λιγότερο... συναισθηματικό από το πρώτο, το δεύτερο μέρος υστερούσε ως προς τη δομή του αλλά δεν του έλειπαν τα συναισθήματα και οι κορυφώσεις. Ο αφηγηματικός λόγος κράτησε το ενδιαφέρον του κοινού και επέτρεψε στους ηθοποιούς επί σκηνής να δημιουργήσουν κάτι ξεχωριστό. Και το καλύτερο απ' όλα, οι ατμόσφαιρες του έργου.

Τα σκηνικά -αχ αυτή η τεχνολογία- “εμφανίζονταν” μπροστά μας, όπως όταν διαβάζεις το βιβλίο έρχονται και φεύγουν εικόνες στο μυαλό σου. Το κοστούμια συμπλήρωναν το παζλ των εικόνων... Τα φώτα ήταν λες και ήταν φυσικά, λες και δεν υπήρχε ούτε ένας γλόμπος παραπάνω. Η μουσική ήταν παρούσα και φυσούσε, πονούσε, αγαπούσε και ένιωθε. Το σύνολο των ηθοποιών επί σκηνής, οι κινησιολογικές τους συνευρέσεις, έδωσαν βάθος και ουσία. Αξέχαστες οι εικόνες του καραβιού και του συσσιτίου! Σκηνικά, φωτισμοί, μουσική και το σύνολο των ηθοποιών δημιούργησαν ένα μαγνητισμό. Για αυτό μην ανησυχείτε για την διάρκεια, δεν θα το καταλάβετε καν.

Η σκηνοθεσία ήταν ακριβής. Το έργο σκηνοθετικά ήταν διαρθρωμένο σε δυο κόσμους -σύμπαντα- αυτόν της Εκάβης και αυτόν της Νίνας. Κάποτε αυτοί οι κόσμοι συναντώνται, κάποτε αυτοί οι κόσμοι συγκρούονται... Πως θα τα κατάφερνε όμως ο σκηνοθέτης αν δεν είχε δυο άριστες ηθοποιούς; Και όχι μόνο αυτές τις ηθοποιούς αλλά και όλους τους υπόλοιπους που δοκιμάστηκαν, τσαλακώθηκαν και ξεδιπλώθηκαν. Οι άνθρωποι δεν έχουν μόνο μια πλευρά, μας το δείχνουν οι ίδιοι σπάνια, μας το λέει ο Ταχτσής, μας το αποδεικνύει η ζωή. Κανείς δεν είναι καθωσπρέπει πάντα, όλοι έχουμε στιγμές τρέλας... Αυτό που κάνει ο Ταχτσής, να δείχνει την καλή και την κακή πλευρά των ανθρώπων, υπήρξε στη σκηνή. Κανείς δεν είναι ή καλός ή κακός, όλοι είμαστε και καλοί και κακοί, και όλοι έχουμε το δικαίωμα να ξεσπούμε που και που.

Θυμάμαι ακόμα την είσοδο του Ανδρέα Τσέλεπου στη σκηνή, πόσο γεμάτη... επίτηδες, πριν κλείσουν όλα τα φώτα, επίτηδες για να μην καταλάβουμε ποιος είναι, επίτηδες για να καταλάβουμε ότι ο Ταχτσής δεν είναι απλός. Ερμηνευτικά δεν έλειψαν οι εκπλήξεις... η Πολυξένη Σάββα στον ρόλο της υπηρέτριας, η Ερμίνα Κυριαζή ως η κουτσομπόλα πλην τίμια Ντόμνα, η άνετη Ελένη από την Κρίστυ Παπαδοπούλου, η χαμηλών τόνων Πολυξένη, Νιόβη Χαραλάμπους. Έχω ξεχωρίσει τους γυναικείους ρόλους, ίσως λόγω... Ταχτσή, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι δεν ξεχώρισαν και άνδρες ηθοποιοί της παράστασης. Δεν μπορώ να μιλήσω πολύ για τις δυο πρωταγωνίστριες. Δεν θέλω να μαρτυρήσω τίποτα... Η Στέλα Φυρογένη ήταν τόσο απλή, λιτή, τόσο διαφορετική και ειλικρινής ως Νίνα που δεν χωράνε άλλα λόγια. Και η Αννίτα Σαντοριναίου... μια χειμαρρώδης Εκάβη, μια τεράστια Εκάβη, μια τεράστια Ελληνίδα. Τεράστια!

Θυμάμαι πήγα να δω μια φορά την Φόνισσα του Παπαδιαμάντη στο θέατρο, μόλις τελείωσε είπα “ωχ, έχω πολλές άγνωστες λέξεις, θα το διαβάσω ξανά”. Όταν τελείωσε το Τρίτο Στεφάνι στον ΘΟΚ είπα απλά... “θέλω κι άλλο”. Χωρίς να θέλω να υπερβάλλω, το Τρίτο Στεφάνι είναι μια από τις καλύτερες παραστάσεις του ΘΟΚ και μια από τις καλύτερες παραστάσεις των τελευταίων χρόνων.

Υπέροχοι. Υπέροχο. Θέατρο.

Ταυτότητα της παράστασης:

Σκηνοθεσία: Τάκης Τζαμαργιάς
Δραματοποίηση: Σάββας Κυριακίδης
Σκηνικά: Εδουάρδος Γεωργίου
Κοστούμια: Λάκης Γενεθλής
Μουσική: Ευανθία Ρεμπούτσικα
Κινησιολογία: Λία Χαράκη
Σχεδιασμός Φωτισμών: Γεώργιος Κουκουμάς
Μουσική Επιμέλεια/Σύνθεση Ήχων: Γιώργος Κολιάς
Στίχοι τραγουδιού: Θοδωρής Γκόνης
Βοηθός Σκηνοθέτη: Μάκης Μεζόπουλος
Βοηθός Σκηνογράφου: Θέλμα Κασουλίδου
Βοηθός Ενδυματολόγου: Νάταλυ Κυρμίζη
Κομμώσεις/Περούκες: Βίκυ Ευσταθίου

Ερμηνεύουν (με σειρά εμφάνισης):
Ανδρέας Τσέλεπος, Στέλα Φυρογένη, Ιωάννα Σιαφκάλη, Αντωνία Χαραλάμπους, Ηρόδοτος Μιλτιάδους, Θέα Χριστοδουλίδου, Σώτος Σταυράκης, Δημήτρης Αντωνίου, Ζωή Κυπριανού, Ντίνος Λύρας, Πολυξένη Σάββα, Αννίτα Σαντοριναίου, Λουκάς Ζήκος, Έλενα Δημητρίου, Κύνθια Παυλίδου, Χριστίνα Χριστόφια, Ερμίνα Κυριαζή, Παναγιώτης Λάρκου, Κρίστη Παπαδοπούλου, Νιόβη Χαραλάμπους, Γιώργος Κυριάκου.

Θεακρίνος: Ρινόκερος

Έχουμε μια παραπλανητική εικόνα για το θέατρο του Παραλόγου. Τα έργα του θεάτρου του Παραλόγου, χωρίς να έχω εντρυφήσει αρκετά σ' αυτό, δεν έχουν δεδομένες χωρο-χρονικές συνθήκες αλλά δεν είναι αυτό που τα κάνει “παράλογα”. Οι άνθρωποι σήμερα, περισσότερο από ποτέ άλλοτε, πάσχουμε από την ασθένεια της λογικής, γνωστή σε όλους μας... λογική! Θέλουμε όλα να έχουν μια τέλεια, ορθή και αδιάψευστη λογική εξήγηση. Γίναμε πολλαπλά μονοδιάστατοι τύποι... Και η Λογική είναι επιστήμη -πια. Έτσι και στο θέατρο: θέλουμε να κατανοούμε μέχρι αηδίας. Κανείς όμως δεν παραπονέθηκε για τον λόγο του Σωκράτη στις Νεφέλες του Αριστοφάνη, ρωτώντας πως μπορούμε να ξεχωρίσουμε το θηλυκό και αρσενικό πουλί αφού το πουλί (η λέξη) είναι ουδέτερο. Ακριβώς το ίδιο συμβαίνει με την συζήτηση του επαγγελματία ορθολογιστή και του γηραιού κυρίου, δεν υπάρχει (κα)μια λογική εξήγηση. 

Όταν εμφανίζεται ο πρώτος Ρινόκερος ο Μπερανζέ δηλώνει... περίτρανα ότι σήκωσε σκόνη. Κύπρος. Μετά εμφανίζεται ο δεύτερος, δυσπιστία. Κύπρος. Κάποιοι την είδαν επαναστάτες -με ή χωρίς αιτία δεν έχει λόγο στο πρώτο μέρος του έργου- και προσπαθούν (μάταια;) να προκαλέσουν τους άλλους να ξεσηκωθούν. Κύπρος. Αναβλητικότητα. Κύπρος. Είναι μάταιο να μην κάνει κανείς τις συνδέσεις και αυτό γιατί το έργο ανήκει στην σχολή του Παραλόγου και δυστυχώς -για μας- τείνει να γίνει Κλασικό. Σε μια χώρα που επουλώνει ακόμα από τις πληγές ενός πολέμου, όπως οι πρώην-Ναζιστικές τότε, και οι πρώην-Σοβιετικές τώρα και όπως η Κύπρος του '74 και η Κύπρος του κουρέματος, τίποτα δεν είναι δεδομένο.

Ο Δεύτερος, κατά κόσμον ο περιβόητος Βήτα, Παγκόσμιος Πόλεμος ήταν ο μεγαλύτερος πόλεμος στην Ιστορία του Ανθρωπίνου είδους. Σύμφωνα με κάποιους αυτός ο πόλεμος συνεχίστηκε, όπως ένας σεισμός ακολουθείται από μετασεισμούς. Βεβαίως αναφέρομαι στον Ψυχρό Πόλεμο. Παρένθεση 1: Η εισβολή του '74 πρέπει να θεωρείται έκφανση του Ψυχρού Πολέμου. Όπως και η Παγκόσμια Οικονομική Κρίση, η Κύπρος δεν είναι εξαίρεση του κανόνα και το κούρεμα είναι έκφανση ενός νέου -και πάλι άυλου- πολέμου της νέας γενιάς των νεο-Ρινόκερων, των γκρίζων κυρίων, των Τραπεζιτών (προσοχή, όχι των τραπεζιτικών). Και είναι ένα πράγμα να κατανοείς ένα φαινόμενο σαν τα παραπάνω και είναι πολύ διαφορετικό να το δικαιολογείς. Η κατανόηση μπορεί να οδηγήσει στην αντίσταση, αλλά η δικαιολόγηση ενός φαινόμενου σαν τον φασισμό ή την τραπεζοκρατία οδηγεί το λιγότερο στην ανοχή.

Είναι αδιανόητο εάν κάποιος δεν κάνει τις συγκρίσεις. Η δήλωση του Μπερναζέ, για τον Ρινόκερο, είναι ταυτόχρονα ΑΚΕΛική και Συναγερμική -τραγικότατη ειρωνεία. Οι μεν πρώτοι νομίζουν ότι αποφεύγουν τον κίνδυνο του αναδυόμενου φασισμού με το να τον αγνοούν και οι δεύτεροι, με βασιλιά τον Υπουργό Δικαιοσύνης, να μην βλέπουν καν τις επιθέσεις του ΕΛΑΜ (σ.σ. “Σύμφωνα με την πληροφόρηση που λαμβάνουμε από την Αστυνομία, δεν δύναται να τεκμηριωθεί η σύνδεση οποιασδήποτε οργάνωσης στην Κύπρο με ρατσιστική ή και ξενοφοβική δράση και δεν έχουν εξασφαλιστεί οποιαδήποτε στοιχεία μέχρι σήμερα που να καταδεικνύουν ότι, οι δραστηριότητες οποιασδήποτε οργάνωσης ή κινήματος προωθούν την ξενοφοβία και τον ρατσισμό ή διακατέχονται από άκρατο εθνικισμό” Ιωνάς Νικολάου, 17/09/2013)

Φυσικά όλα αυτά γίνονται στο πλαίσιο ενός και μόνο συστήματος, του Καπιταλισμού, βλπ. εργασιακό περιβάλλον στην δεύτερη πράξη του έργου. Ένας νέος δογματισμός, ο οποίος σε αντίθεση με τα απολυταρχικά καθεστώτα έχει καμουφλαρισμένες ελευθερίες. Οι άνθρωποι σήμερα με τον Καπιταλισμό, ακόμα και σε μια προεδρευόμενη δημοκρατία, δεν είναι παρά μόνο ψήφοι, στατιστικά, ποσοστά, και η Δημοκρατία δεν είναι το αντίθετο της Ολιγαρχίας, αλλά η εξέλιξη της. Στο έργο όπως και στην ιστορία οι Ρινόκεροι ήταν οι περισσότεροι... αλλά αυτός ο κόσμος δεν έχει μόνο Ρινόκερους. “Απλά” οι Ρινόκεροι είναι η επικρατούσα τάση... Οι Ρινόκεροι είναι "προς το παρόν" της... μοδός. Είναι η κανονικότητα.

Ο Ιονέσκο ήταν γεννημένος στην Ρουμανία και μεγαλωμένος στην Γαλλία, και η κανονικότητα του αυτοσχολιάζεται στον μονόλογο του Μπερναζέ για την γλώσσα που μιλά. Βλέπετε στον Ρινόκερο ο Ιονέσκο καταπιάνεται με πολύπλευρα ζητήματα, δεν ασχολείται απλά με τον Φασισμό όπως λανθασμένα διαδίδεται. Παρένθεση 2: Ο Ελύτης μπροστά στον Ιονέσκο φαντάζει σωβινιστής... Ας συγκρίνουν οι μαθητές των σχολείων μας το απόσπασμα του Άξιον εστί του Ελύτη (“Την γλώσσα μου έδωσαν ελληνική”) και τον μονόλογο του Μπερναζέ από τον Ρινόκερο και θα δούμε ποιοι είναι δυνάμει Ρινόκεροι σήμερα. Θαύμασα Ιονέσκο με το έργο, γιατί παρά την τετράγωνη λογική που κουβαλώ κατάφερα να απαρνηθώ τις συμβάσεις και να δω τον ήρωα και τον συγγραφέα. Μπροστά στην αγανάκτηση, μπροστά στην επανάσταση ο ήρωας έχει κάθε δικαίωμα να νιώθει πανικό! Αυτό που δεν έχω καταλάβει είναι αν αυτό το κατάφερε η σκηνοθεσία ή ο ίδιος ο συγγραφέας.

Ο σκηνοθέτης έχει δει το έργο και το έχει μελετήσει, φαίνεται. Έχει εντρυφήσει σε κάθε θεωρητικό υπόβαθρο του κειμένου, ναι. Αλλά μπροστά σε ένα τόσο μεγάλο έργο ίσως να ένιωσε και αυτός πανικό, όπως ο Μπερναζέ (Ανδρέας Τσουρής), όπως ο Ιονέσκο, όπως και εγώ, ο θεατής. Το πρώτο μέρος της παράστασης ήταν, ναι, υποστηριζόμενο από την σκηνοθεσία, το δεύτερο μέρος όχι και τόσο. Ακολουθήθηκε ένας ρεαλιστικός, μη-Ιονεσκικός, τρόπος σκηνοθεσίας στο δεύτερο μέρος με κορύφωση το... “κενό” του φινάλε. Το τέλος δεν με ικανοποίησε καθόλου, γιατί σκηνοθετικά φάνηκε η μη-επιλογή του ήρωα, λες και όλα ήταν προδιαγεγραμμένα. Όσο Ιονεσκικό ήταν το πρώτο μέρος τόσο αναμενόμενο ήταν το δεύτερο...

Αυτή η “κυριολεκτική” σκηνοθεσία ακολουθήθηκε -δυστυχώς;- από ένα κυριολεκτικό σκηνικό... Από την άλλη -ευτυχώς- το σκηνικό δεν εξυπηρέτησε την λογική. Το καφενείο δεν ήταν καφενείο στην δεύτερη και τρίτη πράξη. Οι είσοδοι δεν ήταν πάντα είσοδοι κ.ά. Τα κινούμενα μέρη του σκηνικού και τα κοστούμια από την άλλη ήταν μια εύθυμη νότα παράλογου. Και οι μάσκες θα μπορούσαν να λείπουν... γιατί ο Ρινόκερος δεν είναι παρά μόνο ένα σύμβολο, ο Χίτλερ δεν ήταν γκρίζος, δεν ήταν ζώο, είχε κι αυτός την μορφή ενός “κανονικού” ανθρώπου. Όμως ο σκηνοθέτης το πήρε κυριολεκτικά κι αυτό, έτσι δεν διστάζει να εμφανίσει έναν ολόκληρο Ρινόκερο επί σκηνής με την κυρία Μπεφ (Άννα Γιαγκιώζη) – εξαιρετική στιγμή παρεμπιπτόντως.

Υποκριτικά η σκηνή μεταμόρφωσης του Ντυτάρ (Νεοκλής Νεοκλέους) ήταν πιο γεμάτη -υποκριτικά- και λιγότερο σκηνοθετημένη από την -απογοητευτική- σκηνή της Νταίζη (Μαργαρίτα Ζαχαρίου) ενώ η σκηνή μεταμόρφωσης του Ζαν (Φίλιππος Σοφιανός) ήταν ναι μεν βίαια αλλά με έναν ενδιαφέροντα καλπάζοντα ρυθμό. Ο πανικός του Μπερναζέ (Ανδρέας Τσουρής) στο τέλος ήταν απαλλαγμένος από μανιερισμούς και ειδικά στο φινάλε ο ηθοποιός μας “χάρισε” μια σπάνια ερμηνεία. Κωμικότητα έδωσαν άκοπα ο καθόλου-Γηραιός Βαλεντίνος Κόκκινος, η Άννα Γιαγκιώζη ως κυρία Μπεφ και Καφετζού, η νοικοκυρά... Προκόπης Αγαθοκλέους και η “περαστική” Μιχαέλλα Σιάτη.

Ταυτότητα της παράστασης:

Μετάφραση: Ερρίκος Μπελιές

Διασκευή – Σκηνοθεσία: Χρίστος Σιοπαχάς

Σκηνικά – Κοστούμια: Στέφανος Αθηαινίτης

Μουσική: Ανδρέας Μουστούκης

Σχεδιασμός Φωτισμών: Σταύρος Τάρταρης

Βοηθός Σκηνοθέτη: Μιχαέλλα Σιάτη

Βοηθός Σκηνογράφου: Αργύρης Αργυρίδης

Ειδικές Κατασκευές: Χριστόφορος Χρίστου

Εμηνεύουν:

Ανδρέας Τσουρής, Φίλιππος Σοφιανός, Νεοκλής Νεοκλέους, Μαργαρίτα Ζαχαρίου, Προκόπης Αγαθοκλέους, Άννα Γιαγκιώζη, Βαλεντίνος Κόκκινος, Μιχαέλλα Σιάτη.

ΥΓ. Ευχαριστώ την Μαρία Σ. για τις διορθώσεις

Θεακρίνος: Ο Μικρός Πρίγκιπας

Πολλοί φίλοι μου συχνά μιλούν για τον Μικρό Πρίγκιπα ή αναφέρονται στο βιβλίο προσθέτοντας στις κουβέντες τους -για πρεστίζ- μια ατάκα από αυτό... Όταν όμως μου λένε “Να, σαν εκείνο το σημείο που η αλεπού...” εγώ δηλώνω περίτρανα -χωρίς ντροπή κιόλας- ότι δεν το έχω διαβάσει ποτέ. Πέφτουν από τα σύννεφα και αρχίζουν τα “Όχι μωρέ”, “Ντροπή” και πάει λέγοντας. Ουδέποτε κατάλαβα προς τι η τόση φασαρία γύρω από ένα αλληγορικό παιδικό βιβλίο...

Πριν την παράσταση θέλησα να μάθω περισσότερα για αυτό το περιβόητο βιβλίο. Ήξερα πως είναι από τα πρώτα βιβλία σε πωλήσεις παγκοσμίως, αλλά αυτό δεν σημαίνει κάτι, για μένα, από μόνο του. Ένας Γάλλος πιλότος φτάνει την δεκαετία του '40 στην Αμερική, εξορίζεται. Μέσα στην φρίκη του Β' Παγκοσμίου Πολέμου, του μεγαλύτερου πολέμου της Ιστορίας, αυτός ο άνθρωπος γράφει αυτή την νουβέλα.

Έχω μια τάση να εκτιμώ έργα που γράφτηκαν αυτή την περίοδο... Ίσως η ιδέα ο Αντουάν Σαιντ Εξιπερί να γράψει αυτήν την νουβέλα σε μορφή παιδικού παραμυθιού να μην ήταν δική του, αλλά το έκανε. Ο Μικρός Πρίγκιπας είναι μια νουβέλα με... ευαισθησίες. Αυτός ο άνθρωπος δεν έζησε απλά τον πόλεμο, αυτός ο άνθρωπος έζησε την μοναξιά, τον χαμό, την φθορά και την πτώση -κυριολεκτικά και μεταφορικά- και για αυτά έγραψε.

Με την ίδια ευαισθησία προσεγγίστηκε το έργο, ως προς την διασκευή του. Όταν διάβασα την πλοκή του έργου σκέφτηκα πως θα χρειαζόταν πολλούς ηθοποιούς και θα ήταν εφιάλτης για τον σκηνογράφο... αμ δεν! Δεν ακολούθησαν την πεπατημένη οι φίλοι της Alpha Square και White Angel Company και όμως κατάφεραν να ανεβάσουν μια πετυχημένη και τρομερά εύστοχη και πλούσια παράσταση. Απλά σκηνικά, τα οποία η -ενίοτε άτιμη- τεχνολογία ήρθε για να τονώσει, απλά μεν, όμορφα δε video χρωμάτισαν τα σκηνικά και μας ταξίδεψαν σε άλλους πλανήτες. 

Το ταξίδι όμως δεν θα 'ταν το ίδιο χωρίς το πιάνο και τον μουσικό του! Όμορφη μουσική ίσον όμορφο ταξίδι. Η μουσική δεν υπερκάλυψε κάτι, αλλά δεν ήταν μόνο η μουσική... Ήταν και οι τρεις ηθοποιοί. Μόνο τρεις; Και εγώ αυτό σκεφτόμουν, ειδικά όταν ο ένας θα ήταν αναγκαστικά ο Μικρός Πρίγκιπας... αλλά να που το έκαναν και όχι μόνο πέτυχε αλλά ήταν μετρημένο και αισθητικά ωραίο, και επιπλέον δεν νομίζω οι μικροί μας φίλοι να συγχύστηκαν καθόλου. Ο Μικρός Πρίγκιπας (Μαρίνα Αργυρίδου) προσεγμένος από το μαλλί μέχρι το περπάτημά του, με ένα όντως ωραίο γέλιο γνώρισε -ξεχωρίζω εδώ- ένα αστείο λουλούδι και έναν αστείο επιχειρηματία που νομίζει ότι τα αστέρια του ανήκουν (Αλεξία Παρασκευά) και ένα -πάρα πολύ- σαγηνευτικό φίδι και τον αγαπημένο φαναρανάφτη (Μάριο Κωνσταντίνου).

Αυτό που μου έκανε εντύπωση είναι το τέλος... Και εδώ βασίζεται η άποψη μου ότι αυτό το βιβλίο είναι ένα αντιπολεμικό-υπαρξιακό καμουφλαρισμένο ως παιδικό. Δεν σημαίνει ότι όλοι αυτοί που διάβασαν τον Μικρό Πρίγκιπα -εκατομμύρια ολόκληρα- καταλαβαίνουν τι συμβολίζει ή τι εννοεί. Αλλά είμαι σίγουρος ότι τα παιδιά μπορούν να καταλάβουν πολλά περισσότερα από αυτά που νομίζουμε... Αν τα αφήσουμε φυσικά. Ο κόσμος έχει αλλάξει πολύ τα τελευταία χρόνια, πιθανότατα το ίδιο να έλεγε και ο Σαιντ Εξιπερί την εποχή του, για αυτό αφήστε τα παιδιά να... καταλάβουν. Ίσως το ξαναδιαβάσουν το βιβλίο κάποτε, τότε θα καταλάβουν κι άλλα πράγματα.

Έτσι και τα παιδιά...

Ταυτότητα της παράστασης:

Μετάφραση: Μελίνα Καρακώστα

Διασκευή – Σκηνοθεσία: Ανδρέας Αραούζος

Σκηνικά – Κοστούμια: Κρίστη Πολυδώρου

Video Animations: Αιμίλιος Αβραάμ

Σύνθεση μουσικής – Μουσικός: Γιάννης Χατζηλοΐζου

Στίχοι τραγουδιών: Σταύρος Σταύρου

Σχεδιασμός φωτισμού: Γρηγόρης Παπαγεωργίου

Κινησιολογία: Μαρία Μέση

Ερμηνεύουν: Μαρίνα Αργυρίδου, Μάριος Κωνσταντίνου, Αλεξία Παρασκευά.

Θεακρίνος: Δωδέκατη νύχτα

Όταν θεατρικά σχήματα ανεβάζουν Σαίξπηρ έχουν την τάση να τον ανεβάζουν σε μπαρόκ ελληνικά, με πολλά στολίδια και απόλυτη σοβαρότητα. Έτσι όμως αρνούνται να αναμετρηθούν με τον ίδιο τον Σαίξπηρ. Θυμάμαι στην ανοικτή συζήτηση μετά την παράσταση του ΘΟΚ, Ρωμαίος και Ιουλιέτα για δυο, το κοινό στάθηκε πολύ στο χιούμορ της παράστασης και όλοι συνεχώς ρωτούσαν αν ήταν προσθήκες του σκηνοθέτη ή του μεταφραστή ή αν όντως έτσι είναι το κείμενο. Το σοβαρότερο πρόβλημα του να ανεβάσει κάποιος Σαίξπηρ σήμερα είναι η υπέρμετρη σοβαρότητα που του αποδίδουμε.

Δεν λέω ότι ο Σαίξπηρ έγραφε βλακείες και ούτε αυτό τον κάνει λιγότερο σημαντικό. Ο Σαίξπηρ είναι ένας από τους κυριότερους εκπροσώπους του κλασικού θεάτρου αλλά αυτό δεν σημαίνει ότι δεν μπορούμε να τον αποδομήσουμε... Ανέφερα προηγουμένως την παράσταση Ρωμαίος και Ιουλιέτα για δυο, έργο που κατατάσσεται στις τραγωδίες που έγραψε ο Σαίξπηρ. Αυτός ίσως να ήταν ο προβληματισμός γύρω από το χιούμορ, το ότι κατατάσσεται στις τραγωδίες του, σε κάτι “σοβαρό”. Από την άλλη αν και η Δωδέκατη νύχτα κατατάσσεται στις κωμωδίες ο κόσμος αγνοεί ότι ο συγγραφέας καταπιάνεται με σοβαρά θέματα.

Ξεκινώ από την σκηνοθεσία γιατί η “καινοτομία” της παράστασης βασίζεται σ' αυτή... Η σκηνοθεσία έρχεται να φέρει μια νέα “θεώρηση” για το έργο, απαλλαγμένο από σοβαροφάνεια και θεατρικά κλισέ. Ο σκηνοθέτης καταφέρνει με το σύνολο των ηθοποιών να σπάσει τα όρια του “ακαδημαϊκού” Σαίξπηρ και μας δείξουν τελικά την άλλη πλευρά του νομίσματος (ή την ίδια αλλά δεν την ξέραμε). Το όραμα της Δωδέκατης Νύχτας στο Υπόγειο του Σατιρικού θεάτρου είναι αυθόρμητο και αυθεντικό, όπως ακριβώς και οι δημιουργοί του.

Η απουσία κοστουμιών εποχής ή “βασιλικών” σκηνικών από μόνα τους τοποθετούν την παράσταση στο σήμερα (ή και όχι) και μας φέρνουν πιο κοντά στην θεατρική σύμβαση -και παίζοντας με άλλες συμβάσεις (βλπ. έναρξη) το δεδομένο είναι ότι βλέπουμε θέατρο. Η Δωδέκατη νύχτα είναι μια κωμωδία παρεξηγήσεων, και οι παρεξηγήσεις αυτές βασίζονται στις μεταμφιέσεις των ηρώων της, όπως ακριβώς και το θέατρο -πολύ χονδρικά- βασίζεται στην μεταμφίεση. Η παράσταση είχε δόσεις φαντασίας και φρεσκάδας χωρίς φειδώ και για αυτόν τον λόγο η παρεξήγηση... πέτυχε.

Είμαστε κάπου μεταξύ αυτού του κόσμου και ενός φανταστικού και τι μπορεί να βοηθήσει περισσότερο να αναδειχθεί αυτό από το θέατρο το ίδιο; Βρισκόμαστε ή όχι στην Ιλλυρία; Βρισκόμαστε ή όχι στο υπόγειο του Σατιρικού; Υπήρξαν στιγμές, ειδικά οι στιγμές που όλοι οι ερμηνευτές ήταν επί σκηνής, οι οποίες εικαστικά ήταν έξοχες, αναφέρω χαρακτηριστικά την έναρξη με την φουρτούνα.

Η ομάδα των 15 ηθοποιών επί σκηνής έχει δουλέψει σκληρά και αυτό φαίνεται. Κανείς δεν ξεχωρίζει ερμηνευτικά παρά μόνο ο Φέστε (Αθηνά Σάββα), ο οποίος σαν σαλτιμπάγκος φέρνει όλο το θεωρητικό υπόβαθρο (ερωτήματα όπως αυτά της προηγούμενης παραγράφου) επί σκηνής. Και παρά την περιπλοκότητα του έργου καταφέρνουν να μας δώσουν όλα τα θέματα του έργου: το love story, την μεταμφίεση, τα ζητήματα φύλου, την -σεξουαλική- έλξη, τον έρωτα, χωρίς βέβαια να ξεχάσουν το πιο βασικό: ότι κάνουμε θέατρο και πως κάνουμε θέατρο. Συγχαρητήρια σε όλους!

Ταυτότητα της παράστασης:

Σκηνοθεσία: Λέανδρος Ταλιώτης

Ιδέα Σκηνικού: Λέανδρος Ταλιώτης, Χάρης Καυκαρίδης

Μουσική: Γιώργος Κολιάς

Ενδυματολογία – Κατασκευές: Άνδρια Ευαγόρου

Μακιγιάζ: Γιώργος Βαβανός

Κομμώσεις: Μάριος Νεοφύτου

Πρωταγωνιστούν οι ηθοποιοί:

Ανδρέας Σιαμαρής, Γρηγόρης Πετρή, Ήβη Νικολαΐδου, Ανδρέας Καρούμπας, Κωνσταντίνα Μενοίκου, Μαριλένα Ιωάννου, Πάνος Ζαμπακκίδης, Αθηνά Σάββα, Τερέζα Ευριπίδου, Ειρήνη Κογκορόζη, Άνδρια Ευαγόρου, Λήδα Καραγιάννη, Πωλίνα Ματθαίου, Ειρήνη Καραγιώργη, Μαρία Ζίττη, Ιφιγένεια Αβραάμ

#Συγχαρητήρια

Τα καλλιστεία, το AIDS και οι φερόμενοι ως δημοσιογράφοι #wow

 

Απλή παράθεση γεγονότων

Παρουσιάστρια- Πληροφορείσαι, Νάταλι μου, ότι κάποιος γνωστός σου είναι φορέας του AIDS. Ποια είναι η αντίδρασή σου σε αυτή την ανακοίνωση και ποια η στάση σου απέναντι του;

Μοντέλο – Καταρχάς το να βοηθάς τον άλλον, προσωπικά για μένα, είναι πάρα πολύ σημαντικό, έτσι όταν θα άκουγα ότι θα ήταν ένας φορέας του AIDS θα τον... Καταρχάς, θα του έλεγα συγχαρητήρια, μπράβο, και ότι είναι ένας πολύ σημαντικός άνθρωπος γιατί όταν βοηθάς τους άλλους, κερδίζεις.

Ολοκληρωμένη παράθεση γεγονότων

Παρουσιάστρια- Πληροφορείσαι, Νάταλι μου, ότι κάποιος γνωστός σου είναι φορέας του AIDS. Ποια είναι η αντίδρασή σου σε αυτή την ανακοίνωση και ποια η στάση σου απέναντι του;

Μοντέλο – Ε, καταρχάς...

Παρουσιάστρια – Λίγο πιο κοντά το μικρόφωνο...

Μοντέλο – Ε... καταρχάς το να βοηθάς τον άλλον, προσωπικά για μένα, είναι πάρα πολύ σημαντικό, έτσι όταν θα άκουγα ότι θα ήταν ένας φορέας του AIDS θα τον... Καταρχάς, θα του έλεγα συγχαρητήρια, μπράβο, και ότι είναι ένας πολύ σημαντικός άνθρωπος γιατί όταν βοηθάς τους άλλους, κερδίζεις.

Παρουσιάστρια – Τι ακριβώς θα του έλεγες, πως το εννοείς αυτό που είπες ότι θα του έλεγες;

Μοντέλο – Τι εννοείτε;

Παρουσιάστρια – Είπες ότι θα του έλεγες συγχαρητήρια και μπράβο

Μοντέλο – Ναι

Παρουσιάστρια – Πως ακριβώς το εννοείς;

Μοντέλο – Να το δείξω;

Κριτής (Α.Γ) – (over) Μπορεί να σε έδερνε φυσικά αν του 'λεγες συγχαρητήρια...

Μοντέλο – Θα ενθουσιαζόμουν, θα... ε... τι εννοείτε;

Παρουσιάστρια – Περίμενε...

Κριτής (Κ.Ε) – (over) Την ερώτηση δεν κατάλαβες...

Παρουσιάστρια – Έρχεται ένας φίλος σου και σου λέει...

Κριτής (Α.Γ) – (over) Δεν κατάλαβε την ερώτηση

Παρουσιάστρια – ...είμαι φορέας του AIDS

Μοντέλο – Ναι

Κριτής (Α.Γ) – (over) Βοηθήστε το παιδί

Παρουσιάστρια – Εσύ τι θα του έλεγες;

Κριτής (Α.Γ) – (over) Μύριελ μην γελάς

Μοντέλο – Ότι έκανε πάρα πολύ καλά... Θα τον ενθάρρυνα να το ξανακάνει...

Παρουσιάστρια – Περίμενε...

Κριτής (Α.Γ) – Χριστιάνα μου, να σου πω κάτι...

Παρουσιάστρια – (over) Περίμενε Νάταλι μου...

Κριτής (Α.Γ) – Να σου πω κάτι πάρα πολύ βασικό γιατί κάθε άνθρωπος έχει διαφορετικούς κώδικες και χρησιμοποιεί διαφορετικά τις λέξεις σαν κλειδί

Παρουσιάστρια – (over) Συμφωνώ

Μοντέλο – Τι εννοείτε φορέα; Εννοείτε... φορέας... να...

Κριτής (Α.Γ) – Αυτό. Προσέξτε τώρα. Ότι έχει AIDS παιδί μου, ότι είναι άρρωστος ο άνθρωπος.

Μοντέλο – Αν έχει AIDS... α... όι ότι... θα βοηθούσε...

Κριτής – Όχι ότι βοηθάει

Μοντέλο – Όχι ότι θα εδιούσεν...

Παρουσιάστρια – Όχι! Όχι! Όταν λέμε φορέας..

Μοντέλο – Εντάξει! Απολογούμαι

Κριτής (Α.Γ) – Άλλο φορέας, άλλο αμφορέας.

Μοντέλο – Οκ, δεν κατάλαβα σωστά

Κριτής (Α.Γ) – (over) Ωραία...

Παρουσιάστρια – Τώρα που κατάλαβες Νάταλι μου ακριβώς την ερώτηση

Μοντέλο – (over) Ωραία... Ε... Ότι αυτά υπάρχουν στην ζωή... Ότι να προσπαθεί για την κάθε μέρα, φυσικά θα ήμουν δίπλα του, θα τον στήριζα και θα ήμουν... θα το... του έλεγα ότι αυτά είναι πράγματα συμβαίνουν (sic) μέσα στη ζωή και ότι την κάθε μέρα να την απολαμβάνει όσο μπορεί και ότι για όλους μας... Δηλαδή... για παράδειγμα μπορεί ο ίδιος να έχει AIDS αλλά κάποιος μπορεί να χάσει την ζωή του από απλά έναν ατύχημα. Θα του έφερνα άλλα παραδείγματα για να του δείξω ότι είναι κάτι συγκλονιστικό που πρέπει να τα παρατήσει.

Παρουσιάστρια – Νάταλι μου, έχεις ολοκληρώσει την απάντηση σου;

Μοντέλο – Ναι πιστεύω πως ναι.

Παρουσιάστρια – Θα ήθελα να κάνω ένα μικρό σχόλιο, σε ότι έχει να κάνει στο κομμάτι που είμαστε αυτή τη στιγμή που είναι οι ερωτήσεις. Επειδή είναι το πιο εύκολο να ακούμε την απάντηση κάποιου άλλου και να... αντιδράσουμε με τον τρόπο που θα αντιδράσουμε σ' αυτό που θα ακούσουμε. Είναι ειλικρινά το πιο δύσκολο κομμάτι σε ότι έχει να κάνει με τα κορίτσια στη διαδικασία του διαγωνισμού. Ζώντας και εγώ αυτήν την εμπειρία, εκείνη την στιγμή από το άγχος σου ούτε ακούς, ούτε αντιλαμβάνεσαι ακριβώς τι γίνεται και το λέω ειλικρινά μέσα από την δική μου εμπειρία. Εγώ προσωπικά δεν είχα ακούσει την δική μου την ερώτηση και στην τύχη απάντησα και τυχαία έπεσα μέσα, την χρονιά μου το 2001.

Κριτής (Κ.Ε) – Πάλι καλά, εσύ έπεσες, εδώ δεν έπεσαν...

Κριτής (Α.Γ) – (over) Γι' αυτό μ' αρέσεις...

Παρουσιάστρια – (over) Όχι, ειλικρινά το λέω Αχιλλέα μου...

Κριτής (Α.Γ) – Για αυτό μ' αρέσεις, γιατί προσπαθείς να στηρίξεις μια κατάσταση που δημιουργήθηκε, με τόσο Αριστοτέλειο τρόπο... Λοιπόν...

Παρουσιάστρια – Είναι η αλήθεια αυτή...

Κριτής (Κ.Ε) – Είναι η αλήθεια, έχει δίκαιο

Κριτής (Α.Γ) – Ναι το καταλαβαίνω απόλυτα,

Κριτής (Κ.Ε) – (over) Είναι αλήθεια

Κριτής (Α.Γ) – Κάτω από το στρες και από όλη αυτή τη... αυτό που δημιουργείται, είναι λογικό ένα παιδί στην ηλικία της Νάταλης, να μπερδέψει τη σειρά... ακόμη και μιας πρότασης. Η κοπέλα πίστευε ότι αναφέρεται σε κάποιον που είναι εθελοντής, κάποιος προσφέρει

Παρουσιάστρια – (over) Κάποιος που προσφέρει

Κριτής (Α.Γ) – Για αυτό του είπε συγχαρητήρια και μπράβο σου.

Παρουσιάστρια – Ναι! Άκουσα το συγχαρητήρια και μπράβο σου και...

Κριτής (Α.Γ) – Λοιπόν αυτό...

Παρουσιάστρια – Κωνσταντίνα μου σε ακούμε για την Νάταλι

Κριτής (Κ.Ε) – Ναι... ντάξει... Νάταλι μου καταλαβαίνουμε το άγχος, καταλαβαίνουμε όλο αυτό, βεβαίως πρέπει να κρίνουμε την απάντησή σου έτσι εδώ που φτάσαμε. Εγώ θα 'λεγα Αχιλλέα μου, μετά από κάποια lives και από κάποιες δοκιμασίες που έχουν περάσει τα κορίτσια και τόση προβολή θα.. θα έπρεπε να ήταν λίγο πιο... εμ...

Κριτής (Α.Γ) – Συγκεντρωμένες και πιο...

Κριτής (Κ.Ε) – Όχι μόνο συγκεντρωμένες να ήταν λίγο πιο ανοιχτές... εμ...

Κριτής (Α.Γ) – Εξοικειωμένες! (over) Εξοικειωμένες!

Κριτής (Κ.Ε) – ...εξοικειωμένες και πιο χαλαρές...

Μοντέλο – (over) Μα δεν είχα

Κριτής (Κ.Ε) – ...μπροστά στις κάμερες...

Παρουσιάστρια – Νάταλι μου για πες

Μοντέλο – Sorry που διακο... απλά δεν είχα άγχος, απλά δεν κατάλαβα το θέμα...

Κριτής (Κ.Ε) – Δεν κατάλαβες την ερώτηση ακριβώς. Ωραία... Θα βάλω ένα πέντε γιατί το καλύψαμε στο τέλος και ακόμη θα περίμενα να ακούσω έτσι... λίγο περισσότερα για αυτό το τεράστιο πρόβλημα που μπορεί να αντιμετωπίζουν οι συνανθρώποι μας και το μεγαλύτερο πρόβλημα αυτών των ανθρώπων νομίζω πως είναι η κοινωνική ε... η... ε... κοινωνική απόκλιση από τον υπόλοιπο κόσμο και η απομόνωση από τους γύρω τους. Γιατί σχεδόν οι πάντες που είναι γύρω τους φοβούνται μην κολλήσουνε! Έτσι; Οι περισσότεροι όταν έχουν μπροστά τους ή δίπλα τους έναν φορέα του AIDS. Αυτό είναι νομίζω το μεγαλύτερο που βιώνουν ειδικά στην ψυχολογία τους αυτοί οι φορείς

Παρουσιάστρια – Να πούμε ότι τα κορίτσια την Παρασκευή που μας πέρασε συμμετείχαν σε φιλανθρωπικό fashion show για να...

Κριτής (Κ.Ε) – Μπράβο!

Παρουσιάστρια – ... στηρίξουν ακριβώς τους φορείς του AIDS

Μοντέλο – Να προσθέσω κάτι; Δεν γνώριζα... Δεν γνωρίζω, όταν κάποιος έχει AIDS...

Κριτής (Α.Γ) – (over) Την ορολογία

Μοντέλο – Τι συνέπειες έχει...

Κριτής (Κ.Ε) – Μάλιστα

Παρουσιάστρια – (over) Εντάξει

Κριτής (Α.Γ) – Πας σε ελληνικό σχολείο ή σε αγγλικό;

Μοντέλο – Σε Ελληνικό. Επήγαινα...

Γλωσσολογία και καλλιστεία

Επειδή ο διάλογος ήταν έντονος αρκέστηκα σε μερικά (over) όταν οι ομιλητές καβαλούσαν τους άλλους και όπου ήταν δυνατόν κατέγραψα αυτά που άκουγα. Τα μουρμουρητά δεν τα σημείωσα γιατί πολύ απλά τα αυτιά μου δεν είναι βιονικά. Παρακάμπτω τα γλωσσολογικά σχόλια του τύπου “είναι λογικό σε αυτή την ηλικία να μπερδεύεις τις λέξεις”... Ή μάλλον να το σχολιάσω και αυτό. Τι πάει να πει σε αυτή την ηλικία; Και από που και ως που να γίνεται μια τέτοια δήλωση σε καλλιστεία; Τι στο καλό; Νευρογλωσσολόγος είναι ο κριτής; Και στο σχόλιο της παρουσιάστριας ότι είναι εύκολο να κρίνουμε τους άλλους ένα έχω να πω, ναι είναι εύκολο να κρίνουμε τους άλλους γιατί δεν πρόκειται για μια σχολική παράσταση... δεν πρόκειται για μια σχολική εκδήλωση για την 28η Οκτωβρίου... είναι για κάτι άλλο. Το να είσαι μοντέλο δεν σημαίνει απλά να είσαι ένα ζωντανό ή περιφερόμενο μανεκέν. Όλα τα μοντέλα είναι άνθρωποι με μυαλό. Απλό.

Ακόμα και στην Αμερική ή στα παγκόσμια καλλιστεία δηλώσεις όπως αυτές της κυρίας Ευριπίδου που υπερασπίζονται το τρίσημο πατρίς-θρησκεία-οικογένεια (προτίμηση θρησκευτικού γάμου και συμπεριφορές “Θα τα παρατήσω όλα για να γίνω μάνα”) κρίνονται αλλιώς και όχι με ολοστρόγγυλα δεκάρια. Δεν λέμε απλά την άποψη μας για όλα και όποιον πάρει ο Χάρος, θυμίζω την Μιςς Καρολίνα, στον διαγωνισμό Μιςς ΗΠΑ 2009 η οποία έχασε τον τίτλο για την απάντηση της στην ερώτηση του Περέζ Χίλτον και η οποία έκτοτε έχει κυκλοφορήσει ένα βιβλίο με τα απομνημονεύματά της “Η ανείπωτη ιστορία της μάχης μου με το κουτσομπολιό, το μίσος και τις πολιτικές επιθέσεις”.

Άγνοια και ειλικρίνεια

Η ειλικρίνεια είναι εκτιμητέα, η άγνοια όχι και τόσο. Τα πράγματα δεν είναι περίπλοκα... Όταν δεν ξέρεις καλύτερα να μην μιλάς. Το μοντέλο, η Νάταλι Ριαρ, δήλωσε πως ΔΕΝ ήταν αγχωμένη και πως δεν κατάλαβε, έπειτα δήλωσε πως ΔΕΝ ξέρει τι σημαίνει να έχεις AIDS. Το τραγικότερο πάντων είναι πως η παρουσιάστρια έ(μ)πλεξε το εγκώμιο της διοργάνωσης δηλώνοντας πολλάκις την συμμετοχή των κοριτσιών σε μια επίδειξη μόδας με φιλανθρωπικό σκοπό, για στήριξη των φορέων του AIDS. Πόσο πιο απλό και ανθρώπινο θα ήταν αν πριν αυτήν την επίδειξη, προηγείτο μια ενημέρωση από τους διοργανωτές. Αλλά έτσι κι αλλιώς η φιλανθρωπία σ' αυτό τον τόπο είναι επιφανειακή (δε θέλετε να μιλήσω για τον Ραδιομαραθώνιο τώρα).

Η κοινωνία και το AIDS

Το επεισόδιο αυτό -ας πούμε επεισόδιο- δεν είναι η εξαίρεση του κανόνα... Είναι ο κανόνας. Πολλοί νέοι δεν ξέρουν τι είναι HIV/AIDS και αγνοούν τους κινδύνους ή, ακόμη χειρότερα, θεωρούν ότι είναι αδύνατον να προσβληθούν από αυτόν τον ιό, γιατί για ιό πρόκειται και όχι αρρώστια ή κάτι άλλο. Αν ρωτήσεις νέα παιδιά για το AIDS θα σου πουν τα χιλιοειπωμένα “η αρρώστια των γκέι”, “μια αρρώστια από το σεξ”, “αν δεν προσέχεις” κ.ά. ευφάνταστα και μη. Η Νάταλι δεν είναι ηλίθια, η Νάταλι δεν ξέρει, είναι θύμα ελλιπούς εκπαίδευσης και σεξουαλικής διαπαιδαγώγησης. Μην τα ρίχνουμε όλα στα σχολεία (κύριε Γραμματικόπουλε μου) που μεταξύ μας ναι, κάτι δεν πάει καλά, αυτό το βλέπουμε περισσότερο από τα Ελληνικά των κοριτσιών παρά από τα πιστεύω τους. Και εγώ έχω τελειώσει δημόσιο σχολείο, όπως και η Νάταλι και τα περισσότερα, φαντάζομαι, κορίτσια, αλλά τα Ελληνικά μου δεν είναι ετοιμοθάνατα και οι απόψεις μου δεν είναι αβάσιμες. Υπάρχει και η οικογένεια και ο εαυτός μας.

Υ.Γ. Γνωστό μηνιαίο περιοδικό μου έστειλε πίσω άρθρο που είχα γράψει σχετικά με το AIDS, αρνούμενο να το δημοσιεύσει, λέγοντας ότι απορρίπτεται γιατί δεν είναι... εύθυμο! #Συγχαρητήρια #Νατοξανακάνεις

Αστερισμοί, αντί Θεακρίνου

Έχω σβήσει και έχω ξαναγράψει αυτό το κείμενο ούτε εγώ ξέρω πόσες φορές και ποτέ δεν έγραψα την ίδια πρόταση δυο φορές. Αυτό εξηγείται με μια θεωρία στη φυσική: οι ίδιες αρχικές συνθήκες δεν δίνουν πάντα το ίδιο αποτέλεσμα. Δηλαδή η επιθυμία μου να μιλήσω για την εμπειρία μου στους Αστερισμούς στον ΘΟΚ κάθε φορά με οδηγεί στο να γράφω κάτι άλλο. Μόνο αυτό πρέπει να ξέρει κάποιος πριν δει αυτή την παράσταση, την θεωρία της αβεβαιότητας.

Αυτή την στιγμή διαβάζεις αυτό το κείμενο. Αυτό το κείμενο θα αναρτηθεί και ίσως μοιραστεί κάποιες φορές και θα διαβαστεί -ελπίζω- άλλες τόσες. Αυτά που διαβάζεις δεν είναι αυτά που έχω γράψει αλλά αυτά που γράφω τώρα.

Ξέρεις ότι το φως που εκπέμπει ο ήλιος χρειάζεται 8 λεπτά να φτάσει στην γη; Ναι, έτσι είναι. Άρα το φως που είδες το πρωί ήταν αυτό που εξέπεμψε ο ήλιος πριν 8 λεπτά. Έτσι και το κείμενο αυτό. Αυτή τη στιγμή διαβάζεις αυτό το κείμενο. Επίσης αυτή την στιγμή το γράφω. Βλέπω τον κέρσορα στον υπολογιστή να προχωρεί και να εμφανίζονται ένα-ένα τα γράμματα των λέξεων.... και εσύ τώρα διαβάζεις τις λέξεις μια-μια!

Πολύς κόσμος φοβάται όταν του μιλάς για την θεωρία των παράλληλων συμπάντων ή το απορρίπτει χωρίς δεύτερη σκέψη. Δεν ξέρω γιατί. Γιατί δεν είναι τόσο οικείες; Γιατί δεν είναι ακόμη τόσο mainstream; Ναι, και σε μένα στην αρχή όλα αυτά ακούγονταν κουλά γιατί δεν είχα ιδέα περί τίνος επρόκειτο. Έπειτα μετά από καιρό δοκίμασα να παρακολουθήσω -ανεπιτυχώς- ειδικά ντοκιμαντέρ. Αλλά αφορμή να το ψάξω λιγότερο στάθηκε η γνωριμία μου με την Μάριαν και τον Ρόλαντ.

Η Μάριαν είναι καθηγήτρια θεωρητικής φυσικής στο πανεπιστήμιου του Σάσεξ και ο Ρόλαντ είναι ένας -σχεδόν πάντα- άτσαλος άντρας, μελισσοκόμος στο επάγγελμα. Είναι και οι δυο χαρακτήρες ενός θεατρικού έργου, των Αστερισμών του Νικ Πέιν. Και τους γνώρισα δυο φορές... Η πρώτη ήταν διαβάζοντας το έργο, είχα παραγγείλει το βιβλίο -εκδόσεις Θεάτρου Νέου Κόσμου- υπό την επήρεια ενός ενστίκτου. Η δεύτερη φορά ήταν στις πρόβες στον 2ο όροφο του ΘΟΚ.

Υπάρχουν πάμπολλες θεωρίες που υποστηρίζουν πως δεν υπάρχει αντικειμενική πραγματικότητα και ότι όλα όσα βλέπουμε είναι ολογράμματα, γνωστά και ως matrix. Δεν μπορώ να το εξηγήσω αυτό, ούτε με απλά ούτε με μπαρόκ ελληνικά γιατί δεν το κατέχω. Αλλά να πως εξηγείται από την ματιά μου. Οι άνθρωποι στα θεατρικά έργα δεν υπάρχουν αλλά μπορούμε να τους αντιληφθούμε μέσω των matrix τους, των ηθοποιών που τους ενσαρκώνουν. Έτσι γνώρισα την Μάριαν και τον Ρόλαντ, μέσω της Στέλας και του Νεοκλή.

Ποτέ δεν πίστευα ότι θα διάβαζα φυσική για ένα θεατρικό, ποτέ δεν πίστευα ότι θα μάθαινα φυσική από ένα θεατρικό! Αλλά το θέατρο είναι τελικά λίγο... φυσική και μαθηματικά. Ο κόσμος του θεατρικού έργου είναι ένας κόσμος ξέχωρος από τον δικό μας, δηλαδή αυτόν που αντιλαμβανόμαστε. Οι ήρωες ενός θεατρικού υπάρχουν (στο χαρτί αν αγαπάτε) και ζωντανεύουν για λίγο, μετά χάνουν το matrix τους. Ένα είναι το σίγουρο, δεν πεθαίνουν! -Για μια ιδέα σαν κι αυτή έγραψε ο Νικ Πέιν το έργο άλλωστε.

Οι άνθρωποι είμαστε βιολογικοί υπολογιστές. Αντιλαμβανόμαστε πράγματα μόνο στο πλαίσιο των αισθήσεων μας... Θυμάμαι όταν ήμουν μικρός και πηγαίναμε στο αεροδρόμιο της Λάρνακας γιατί μου άρεσε να κοιτάμε τα αεροπλάνα που απογειωνόταν. Είχα κάνει μόνο ένα ταξίδι τότε και δεν ήξερα τι ακριβώς ήταν αυτό το αεροπλάνο. Ήξερα όμως ότι το έβλεπα, το αντιλαμβανόμουν. Όταν όμως χανόταν στον ορίζοντα εγώ νόμιζα πως το αεροπλάνο εξαφανιζόταν, γιατί πολύ απλά δεν ήταν πια στο οπτικό μου πεδίο.

Έτσι αυτό το θεατρικό έργο στάθηκε για μένα ευκαιρία να ανοίξω τους ορίζοντες μου σε αρκετά επίπεδα. Ξέρω ότι δεν μπορώ να δω, να αντιληφθώ, τον έρωτα τώρα αλλά ξέρω με σιγουριά ότι δεν χάθηκε σαν ένα αεροπλάνο κάπου... Αν μη τι άλλο αυτό το έργο σου δίνει ελπίδες. Η ιστορία της Μάριαν και του Ρόλαντ, το θεατρικό του Νικ Πέιν είναι η ιστορία όλου του έρωτα και της ανθρώπινης ζωής... του έρωτα χωρίς ανταπόκριση, του ανεκπλήρωτου, του πρώτου, του τελευταίου, του παθιασμένου, του τυχαίου, του μοιραίου, του άτυχου, του απόλυτου, του ρομαντικού ή και του άπιστου ακόμη έρωτα. Και αυτό επιτεύχθηκε με την ενσωμάτωση θεωριών της κβαντικής μηχανικής και θεωρητικής φυσικής.

Θέλω να ευχαριστήσω όλους όσους συνέβαλαν στην παράσταση αυτή... Για άνοιξη την περιμέναμε, φθινόπωρο μας ήρθε... Έστω. Ήθελα να ευχαριστήσω ειδικότερα την Στέλα και τον Νεοκλή -ή τα matrix τους;- για την συνεργασία και την όμορφη και υποδειγματική δουλειά τους. Ανταλλάξαμε ρόλους μαθητή-δασκάλου τόσες φορές, ίσως και άθελα, και ελπίζω να το χάρηκαν όσο και εγώ. Ήταν μια εμπειρία μοναδική! Σας ευχαριστώ.

Λίγα για την παράσταση:

Το σκηνικό είναι άσπρο, ουσιαστικά είναι το απόλυτο άσπρο... το άσπρο του εργαστηρίου, το αποστειρωμένο από κάθε τι περιττό. Κάθε συνθήκη και ένα χρώμα. Κάθε θεματική του έρωτα και ένα βίντεο. Κάθε πιθανότητα και μια ερμηνεία υποκριτικά. Ο θεατής έτσι νιώθει σαν ένας κβαντικός φυσικός που εξετάζει υπό το ειδικό μικροσκόπιο του δύο άτομα (και με τις δυο έννοιες της λέξης). Αυτό καταφέρνει το έργο του Νικ Πέιν με ένα αριστουργηματικό σχεδόν τρόπο. Είπαμε πως ο άνθρωπος είναι ένας βιολογικός υπολογιστής και κατανοεί μόνο πράγματα μέσα από τις αισθήσεις του, αλλά κανείς δεν μπορεί να κατανοήσει με τις αισθήσεις την θεωρία των παράλληλων συμπάντων. Ο Νικ Πέιν έγραψε τους Αστερισμούς σε μια απλή γλώσσα... -βιολογικών- υπολογιστών όχι ακριβώς για να εξηγήσει την θεωρία των παράλληλων συμπάντων αλλά για να εξηγήσει το αστείρευτο των δυνατοτήτων και πιθανοτήτων του έρωτα.

Ταυτότητα της παράστασης:
Μετάφραση: Δημήτρης Κιούσης
Σκηνοθεσία: Βαγγέλης Θεοδωρόπουλος
Βίντεο/Σκηνικό περιβάλλον/Κοστούμια: Παντελής Μάκκας
Μουσική: Σταύρος Γασπαράτος
Κίνηση: Έλενα Αντωνίου
Σχεδιασμός Φωτισμών: Γεώργιος Κουκουμάς
Βοηθός Σκηνοθέτη: Χριστίνα Χριστόφια
Ερμηνεύουν:
Στέλα Φυρογένη, Νεοκλής Νεοκλέους